Mükemmelliyetçilik

Görsel

“Ben mükemmeliyetçi olduğum için, işime özen gösterip olağan gündemi kaçırabiliyorum.” benzeri cümleler, iş görüşmelerinde kişinin kendi olumsuz yönlerini ifade ederken kullanılan, artık basmakalıp olmuş diyebileceğim bir cümle. Halbuki, ben kendi iş yapma biçimimi tanımlarken, bunu kişisel bir özelliğim olarak hep görüp, bu yanımı astrolojik ifadelerle de destekleyip kendimi özdeşleştirmekteydim.

Ancak gördüm ki, bu özelliğe sahip olmak beni özelleştirmekten ziyade sıradanlaştırıyor. Çünkü görüştüğüm ama bir taktik olarak bu cümleyi kurmayan insanların da, işlerine çok özen gösterdikleri, işlerini yetiştiremedikleri gibi durumları peşpeşe sıraladıklarını görünce bir sorun olduğuna karar verdim ve bununla ilgili birşeyler söyleme ihtiyacı hissettim.

Normalin dışında olan bir niteliğin, olumlu ya da olumsuz olsun, az görünür olması gerekir. Bu eğer sıklık arz eden bir durumsa, kişiyi asla marjinalleştirmeyecektir. Dolayısıyla, burada toplumsal olarak pençesine düşülen bir rahatsızlığın analiz edilmesi gerekiyor, bu yazıda da hedefim bunu gerçekleştirebilmek.

Bilinen en eski Türk eserlerinden olan Dede Korkut hikayelerinde, erkek çocukların kahramanlık göstermesi beklenir. Kahramanlık yapmadan bırakın toplumda yer sahibi olmayı, isimleri bile verilmez. Peki, onları kahraman yapacak kadar büyük olan işleri, özellikle nüfus yoğunluğunun iyice arttığı günümüzde her bir insandan beklenmesi ne kadar olağan? Dede Korkut hikayelerine konu olmuş Deli Dumrul, Boğaç Han ve Bamsı Beyrek gibi kahramanlar var da, diğer insanlar hiç yok muydu? Halbuki, her işi iyi yapan, kahraman olan insanların olması demek, sokaktan çevirdiğiniz herkesin bir Dumrul, Boğaç ya da Bamsı Beyrek olması anlamına geliyor. Bu gerçekten mümkün mü, önce bunu düşünmeli.

Peki pratikte durum ne? Çocukluğumuzdan itibaren bir rekabet içerisine giriyoruz. Anadolu Lisesi sınavları, Fen Lisesi Sınavları, Üniversite sınavları, Yüksek Öğrenim, İngilizce Seviye, banka giriş, KPSS… Bunlar işin sadece sınav kısmı, peki yeterli oluyor mu? En iyi satranç oynayan, ama sportmen olup okul futbol ya da basketbol takımında yer alan, güzel sanatlara becerisi olan bir insan var mı? Peki beklentileri oluştururken burada çizdiğim abartılı tablodan ne kadar uzağız?

Mükemmel iş yapma takıntısı acaba bize ait bir özellik mi, yoksa bize eğitim sistemi ve toplum düzeninden mi miras kaldı? Daha da önemlisi, gerçek hayatta karşılığı var mı? Okulda ödev ve sınavları başarma yöntemlerimizle, iş yaşamında işleri sonuçlandırma yöntemlerimiz paralel mi? Yapılan bazı önermeler bunun çok da doğru olmadığını gösteriyor. Buna göre;

Mükemmelliyetçilik, hatadan kaçınma davranışını da beraberinde getirmektedir. Hatanın makul karşılanmadığı bir durumda da, işin yapılmaması, yapılmaması konusunda ayak sürünmesi ve nihayetinde işin tamamlanmaması ile sonuçlanıyor. Sonra da işlerin tamamlanmadığı bir dünyada koşullardan, insanlardan ve hatta hayatın kendisinden şikayetçi olup duruyor, problemleri çözmek yerine problem türevlerinin parçası haline geliyoruz. Bu kadarlık bir bilgiyle hipotez oluşturmak zor, ben ancak toplumsal algı ve eğitim sisteminin mükemmellik takıntısını oluşturduğunu düşünüyorum. Bunun üstesinden gelebilmenin yolunun da, insanların hepsinin aynı kahramanlıkları değil, mutlu olacağı bir dalda kendi kahramanlık hikayelerini yazmakta saklı olduğunu düşünüyorum. Bu işlevi kısmen gerçekleştiren video oyunlarına olan ilginin önemli bir kısmının bu sebeple olması muhtemel. Bu şekildeki kendini gerçekleştirme çabalarını sanal alemlerden gündelik hayata uyarlamayı başardığı anda, insanların daha mutlu olacağını, hayatlarından daha memnun olacağını tahmin ediyorum.

 

Kaynaklar:

http://newleafandcompany.com/whats-better-than-perfect-escaping-the-perfectionism-trap/

http://psychcentral.com/blog/archives/2011/05/31/10-steps-to-conquer-perfectionism-2/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s